28 اردیبهشت 1397 یادداشت - یادداشت اقتصادی ،

روش مبارزه با مفاسد اقتصادی

روش مبارزه با مفاسد اقتصادی


به گزارش پایگاه عدالت خواهان"به نقل از نیوزکشوری را نمی‌توان پیدا کرد که -کم یا زیاد- دغدغه مبارزه با پول‌های کثیف را نداشته باشد. در ایران نیز بیش از 17 سال از صدور فرمان هشت ماده‌ای خطاب به سران قوا درباره مبارزه با مفاسد اقتصادی می‌گذرد و در این مدت اقدامات بسیاری از سوی نهادهای ذی‌ربط انجام شده است. اگرچه هر کشور بنا بر نظام مقرراتی و... خود با پول‌های غیرقانونی برخورد می‌کند و شیوه مبارزه با فسادی که در یک کشور کارآمد تلقی می‌شود، الزاما در کشور دیگر آن کارآمدی را ندارد؛
لیکن، با توجه به شباهت روش‌های مورد استفاده مجرمان برای پولشویی، مراجع ذی‌ربط بین‌المللی بهترین تجربیات و رویه‌های مبارزه با این پول‌ها را با کشورها به اشتراک می‌گذارند.


وجود خط‌مشی و رویه‌های موثر و کارآمد برای مبارزه با پول‌های کثیف، پیش‌شرط تضمین سلامت اقتصادی کشور است.‌ یکی از جدیدترین رویه‌هایی که در مبارزه با پولشویی مورد تاکید و تایید جامعه بین‌المللی قرار گرفته، «رویکرد مبتنی بر ریسک» است. اتخاذ این رویکرد فراتر از آنکه برای کشورها یک گزینه یا انتخاب باشد، به یک الزام تبدیل شده و به نوعی اراده حکومت‌ها برای مبارزه با فساد را با این عیار می‌سنجند. بانک جهانی در سال ۲۰۱۴ ریسک را این‌گونه تعریف کرده است: «ریسک ترکیبی از احتمال وقوع یک حادثه ناخوشایند و میزان آسیب وارد شده در صورت وقوع آن است.»


فلسفه مطرح شدن رویکرد مبتنی بر ریسک این بوده که کشورها - فارغ از آنکه اندازه اقتصاد آنها چقدر است و تا چه میزان از منابع مالی برخوردارند- همواره با محدودیت‌هایی برای مبارزه با پول‌های کثیف روبه‌رو هستند. این محدودیت‌ها سبب می‌شود یا اراده کشورها سست شود (به ویژه با در نظر گرفتن الزامات متعدد تطبیق و مبارزه با پولشویی و... که هر روز بر تعداد آنها اضافه می‌شود و منجر به اعمال جریمه‌های بعضا کلانی علیه موسسات مالی کشورها نیز می‌شود) یا آنکه تلاش‌های آنها به ثمر نرسد و نه تنها آمار وقوع فساد کاهش نیابد، بلکه شاهد روند رو به افزایش آن نیز باشند. از این رو است که رویکرد ریسک‌محور مطرح شده و بین کشورها مقبولیت یافته است. رویکرد ریسک‌محور در سطوح مختلف از سوی حاکمیت‌ها اعمال می‌شود، از جمله در سطح کشوری، نهادهای ناظر و نیز موسسات مجری قانون که در نوشتارهای دیگر به آنها می‌پردازیم. لیکن موضوع و قصد از این نوشتار، تبیین چرایی و فلسفه رویکرد ریسک‌محور و نحوه اجرای آن به‌صورت کلی است.
گام اول: شناسایی ریسک‌ها
تا پیش از طرح رویکرد ریسک‌محور، شیوه غالب برای مبارزه با پول‌های کثیف، «یک قاعده برای همه» بود؛ یعنی همه نهادها و مشاغل (بدون اولویت خاصی) به‌صورت مساوی مورد بررسی قرار می‌گرفتند. اما در رویکرد ریسک‌محور، اولین گام این است که کشور‌ها ریسک‌های خود را شناسایی کنند. به این معنا که بدانند کدام بخش‌ها منجر به تولید پول‌های غیرقانونی می‌شود (به‌طور مثال، رشوه) و به کدامین شیوه مفسدان با طی فرآیند پولشویی، منشأ غیرقانونی وجوه خود را پنهان می‌کنند. شناسایی، ارزیابی و درک ریسک‌ها مهم‌ترین گام در مبارزه با پولشویی است. برای شناسایی ریسک‌ها می‌توان به تجربیات بین‌المللی مراجعه کرد و کشورها بنا بر ویژگی‌ها و بافت مخصوص خود می‌توانند مواردی به آنها افزوده یا از آنها حذف کنند (به‌طور مثال، کازینوها در دنیا به‌عنوان یکی از مراکزی شناخته می‌شوند که برای پولشویی از آن استفاده می‌شود؛ لیکن از آنجا که در ایران چنین مراکزی به‌صورت رسمی وجود ندارد، ریسک آن در حدی پایین تلقی می‌شود که می‌توان آن را نادیده گرفت).


یکی از عوامل مهمی که نقش حیاتی در شناسایی ریسک‌ها دارد، همکاری و هماهنگی منسجم بین نهادهایی است که باید ریسک‌ها را شناسایی کنند. این نهادها باید ضمن برخورداری از تفکر سیستمی، درک مشترکی از الزامات رویکرد ریسک‌محور داشته باشند. رویکرد ریسک‌محور بدون وجود عزم و اراده سیاسی و همکاری نهادهای متولی در قالب یک سیستم به هم پیوسته، هیچ کشوری را به مقصود نخواهد رساند.


گام دوم: مدیریت ریسک‌ها
بدیهی است که اگر بتوان ریسک‌های موجود را که منجر به پولشویی می‌شود شناسایی و مدیریت کرد و کاهش داد، می‌توان گفت که قطار مبارزه با فساد با سرعت مناسب در حال حرکت است. همان‌گونه که پیش از این نیز مطرح شد، همواره منابع مالی و انسانی کشورها برای مبارزه با روندهای رو به گسترش (و پیچیدگی) پولشویی محدود است. در رویکرد ریسک‌محور، کشورها جرائمی را که منجر به کسب عواید مجرمانه می‌شوند به دسته‌های با ریسک «بالا»، «متوسط» و «پایین» تقسیم‌بندی می‌کنند. (نکته مهم بعدی که باید در نظر گرفت آسیب‌پذیری کشورها نسبت به ریسک‌های شناسایی شده است. ممکن است ریسک وقوع یک نوع فساد در کشور «بالا» باشد؛ ولی آن کشور توانسته باشد از طریق وضع قوانین کارآمد، در نظر گرفتن مجازات‌های موثر، متناسب و بازدارنده، آموزش و...، آسیب‌پذیری خود را در مقابل آن ریسک کاهش دهد. از سوی دیگر ممکن است یک ریسک دارای اهمیت «متوسط» باشد، اما ضعف مقررات سبب شود کشور در مقابل آن کاملا آسیب‌پذیر باشد.) در گام بعدی نکته مهم آن است که اقدامات کشورها نباید برای سه بخش با ریسک «بالا»، «میانی» و «کم» برابر و یکسان باشد، بلکه کشورها باید «متناسب» با ریسک‌های شناسایی‌شده اقدامات خود را اجرایی کنند.


طبق این رویکرد، علی‌القاعده بخش عمده‌ای از توان قانون‌گذار، نیروی انسانی شایسته، منابع مالی، تجهیزات فناوریاطلاعات، دوره‌های آموزشی، فرهنگ‌سازی و...، باید برای بخش‌های با ریسک «بالا» هزینه شده و تخصیص یابد. بخش کمتری از امکانات و منابع برای بخش‌های با ریسک «میانی» و حداقل توان برای بخش‌های با ریسک «پایین» استفاده شود. این رویکرد و این نحوه تقسیم‌بندی کمک می‌کند دولت‌ها بتوانند از منابع خود به‌صورت موثرتر استفاده کنند و با منابع و امکانات محدودی که در اختیار دارند اطمینان حاصل کنند که به اهداف خود دست می‌یابند. علاوه بر این، کشورها انعطاف بیشتری برای اقدامات مدنظر خود خواهند داشت. خاطرنشان می‌شود فرآیند شناسایی ریسک‌ها یک اقدام ضربتی و یکباره نیست و کشورها باید به‌صورت مرتب درک و شناخت خود از ریسک‌ها را به روز کنند.



رویکرد ریسک‌محور در مبارزه باپولشویی، کشف جدیدی نیست که برای مخاطبان ناآشنا باشد، لیکن همین ملموس و در ظاهر، قابل فهم بودن سبب شده است که برخی کشورها کمتر مراحل آن را به‌صورت تخصصی و کارشناسی - به ویژه با در نظر گرفتن تجربیات سایر کشورها- مورد بررسی قرار دهند و با همان رویکردهای قبلی به مصاف مفسدان رفته‌اند. عدم اتخاذ این رویکرد به‌صورت عملی همچنین سبب می‌شود رتبه کشور در فهرست کشورهایی که در آنها مبارزه موثر با فساد انجام می‌شود، در جایگاه غیرمناسبی قرار گیرد و از این رو ریسک شهرت کشور نیز آسیب ببیند.

 

 

 

برچسب ها:

به اشتراک بگذارید :

دیدگاه
دیدگاه شما :
مجلس دهم انقلابی نبود/ دنبال منافع زودگذر بودند/ برای رونق تولید چه کردند؟/ در مقابل مدیریت فاجعه بار زنگنه، آخوندی و قاضی زاده چه کردند؟/ یکی از اولویت‌های مجلس جدید برخورد با امثال زنگنه است/ بهترین کمک به دولت جدا کردن عناصر ناکارآمد و ناسالم است/ مجلس باید ریشه غربگرایی در دولت را خشک کند/ کارآمدترین و انقلابی ترین فرد باید رئیس مجلس شود عکس/هلاکت ۲۱ تروریست قبل از اجرای عملیات در عید فطر دستور فرمانده کل سپاه برای اعزام دو فروند بالگرد به گچساران با وجود تهدیدات آمریکا؛ دومین نفتکش ایرانی وارد آب‌های ونزوئلا شد دو راه کار مجلس برای تعیین تکلیف جاماندگان سهام عدالت سیستم بانکی از سهام عدالت به عنوان وثیقه تسهیلات استفاده کند کشف و متلاشی شدن باند تخلفات در یکی از دفترخانه‌های اسناد رسمی گرگان متن جوابیه اداره کل راه و شهرسازی استان گلستان در خصوص مطالب کذب منتشرشده درفضای مجازی/ پاسخی به جوابیه اداره کل راه و شهرسازی استان گلستان+سند نه غزه نه لبنان تحریم برای ایران+ عکس نزدیک نفتکش‌های ایران نمی‌شویم +عکس بازتاب سخنرانی مهم رهبرانقلاب در رسانه‌های خارجی/ آیت الله خامنه ای از آینده سخت اسرائیل خبر داد مجرم اصلی فاجعه فلسطین، دولت های غربی هستند/ فلسطین مسئله‌ای نیست که قابل فراموش شدن باشد/ آینده برای رژیم صهیونیستی سخت تر خواهد شد/ باید با این ویروس دیرپا مبارزه و آن را ازاله کرد/ دنیا قربانیان کرونا را می‌شمارد اما چرا هیچ‌کس میلیون‌ها مظلوم در جهان اسلام را شمارش نمی‌کند؟/ ۷ توصیه به همه دلسوزان مسئله فلسطین اعلام مبلغ زکات فطره بر اساس نظر مقام معظم رهبری و مراجع تقلید محل احداث مسکن مهر 99 ساله در زمین 8 میلیاردی در عدالت 92 گرگان ,هر واحد ۳۲۸متر مربع صرفا برای 5 افراد دانه درشت و 4نفر از کارکنان راه و شهرسازی گلستان!! دکتر هاشمیان:واگذاری زمین های دولتی به افراد خاص با هیچ بهانه ای توجیه پذیر نیست/ سیدرضا سیدحسینی:پلیس انفال هر جا سازه ای بدون مجو.ز در مراحل اولیه ساخت و ساز بود تخریب کنند سوالی از جناب آقای محبوبی مدیرکل راه وشهرسازی استان گلستان خبر تأسف بار و تلخ که به شدت با رویه ی سیره حاکم قوه ی قضائیه و مشی عملی حضرت آیت الله رئیسی و دکتر هاشمیان رئیس دادگستری گلستان و دیگر مسئولین انقلابی استان تضاد و تعارض دارد حمایت قوه قضائیه برای جلوگیری از چپاول حقوق ملت مظلوم را انتظار می کشیم/ در حقوق عمومی شاکی حق ندارد شکایت را پس بگیرد اردشیر زاهدی: همیشه به ایران افتخار می‌کنم/ نگذارید سلطه آمریکا و انگلیس برگردد/ درد و بلای زاهدی بخوره توی سری برخی از اصلاح طلبان (عکس)درآخرین جلسه علنی نمایندگان دوره دهم مجلس شورای اسلامی چه گذشت؟ سلطان‌های مسکن مهر پردیس چه کسانی هستند؟! پیشنهاد یک اصلاحاتی برای آموزش و جذب اغتشاشگر به هلاکت رساندن دو تروریست وابسته به ضدانقلاب در شهر مریوان یک شیاد الدنگ چگونه می‌شود «سلطان»؟!/ این زوج اخلالگر بازار خودرو را بیشتر بشناسید +عکس تغییر کاربری عجیب اراضی جنگلی وکاربری سبز به مسکونی توسط مدیران شهرسازی گلستان/غراوی معاون عمرانی استاندار باید پاسخگو باشد رأی نهایی پرونده واگذاری دو هکتار زمین ناهارخوران به قضات سابق دادگستری گرگان هفته آینده صادر می‌شود+صوت عملکرد جلالی مدیرکل اطلاعات استان گلستان در میدان عمل اعلام لیست برخی افراد دانه درشت که اراضی میلیاردی و با ارزش ناهار خوران گرگان را تصاحب کرده اند! / رئیس خدوم و تلاشگر دیوان محاسبات استان جلوه مثبت ماجرا عکس و فیلم/ «الکس» کیست و چگونه صدها دختر ایرانی را به فحشاء کشاند؟ رهبر معظم انقلاب در دیدار با دانشجویان: پرچم آرمان‌خواهی و مطالبه‌گری را زمین نگذارید/ «انفعال» و «انحراف» دو آسیب بزرگ محیط‌های جوان و دانشجویی/ بنده شب و روز به یاد شهید سلیمانی هستم/ علاج مشکلات کشور «دولت جوان حزب‌اللهی» است عدالتخواهانی که علی (ع) را کشتند/ تیغ را به روی حق و باطل هر دو میکشند. هم علی هم معاویه و عمروعاص برگ زرین دیگری در کارنامه ی مسئولین قضائی استان گلستان/ قوه قضاییه باید صددرصد انقلابی باشد و انقلابی عمل کند اقدام عجیب جواد قدس علوی مدیرکل و حسن میقانی رئیس حراست اداره کل شیلات استان گلستان جهت سرپوش بر تخلفات و مفاسد سازمان یافته و گسترده / خبرهایی دیگر از تخلفات شیلات استان گلستان مزایای روش غیرمستقیم سهام عدالت چیست؟ آخرین وصایای امیرالمؤمنین(ع) چه بود؟ دست و پا زدن‌های واشنگتن برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران/چرا آمریکا ایران,کوبا، ونزوئلا، سوریه و کره شمالی را در لیست سیاه قرار داد؟ با مردان با نفوذ اما در سایه پاستور آشنا شوید/ برای رسیدن به دفتر رئیس جمهور باید از میان درهای به اصطلاح «VIP» عبور کنی +تصاویر اگر امام خمینی در قید حیات بودند با علی مطهری چگونه برخورد میکردند؟ چرا آقای رئیس جمهور میخواهد تخلف آشکار مالی در ماجرای واگذاری شرکت کشت و صنعت دشت مغان چشم بپوشندو و مانع از ابطال این قرارداد فاسد میشود!!/ جناب روحانی! از حمایت متخلفین و مفسدان اقتصادی دست بکشید!! در حاشیه لاکچری شدن پراید" مدیریت به سبک دولت روحانی/ نخرید، نفس نکشید چرا جانباز حجت اللسلام امین امینی رئیس فعلی شعبه 4 تجدید نظر گلستان در گذشته مورد هجمه‌های بسیاری قرار گرفت/ قاچاقچی انتظار صدور حکم اعدام را داشت اما قاضی امینی آزادش کرد/ تحول خاص یک قاچاقچی+فیلم و عکس توضیحات روابط عمومی آبفا گلستان به خبر کم‌کاری سه دستگاه مهم استان در تامین زیرساخت‌های اینچه برون معجزه ای تغییر کاربری زمین با ماده پنج برای افراد خاص در استان گلستان / تغيير كاربري براي مردم ممنوع و براي خواص آزاد!!+سند دستور انقلابی دادستان آزاد شهر برای پلمپ سایت دفع زباله / مهلت یک ماهه هادی هاشمیان به غراوی معاونت عمرانی استانداری/ سایت آزادشهر موقت بازگشایی می شود. نیروی انتظامی باید یک گام جلوتر از توسعه حرکت کند/ امنیت زیر ساخت مهم توسعه پایدار و همه جانبه است حسینی کیا: مافیای خودرو عامل گرانی است / ورود خودروی بدون تعرفه به کشور ایجاد رقابت می‌کند عکس/حال و هوای ماه رمضان در ترکمن صحرا نمره دستگاه‌ها در مبارزه با قاچاق که در مجلس حذف شد توصیه‌های رهبرانقلاب برای استفاده از شب‌های قدر کم‌کاری سه دستگاه مهم استان در تامین زیرساخت‌های اینچه برون